Historia szkoły
foto1 Lipnik to dawna wieś lokowana na prawie magdeburskim w II poł. XIII wieku z udziałem osadników małopolskich i niemieckich. Przyjmuje się zwyczajową datę 1296 r. Wieś wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1326 roku i posiadała już własną parafię. Wieś była początkowo własnością książąt cieszyńsko-oświęcimskich, którzy sprzedali ją w XV wieku w ręce szlacheckie. W tymże stuleciu przybyła do Lipnika duża grupa osadników niemieckich, odtąd wioska była dwunarodowościowa aż do 1945 r.

W 1457 r. wraz z kupnem Księstwa Oświęcimskiego przez króla Kazimierza Jagiellończyka została włączona w granice Królestwa Polskiego. W 1499 r. Lipnik został wykupiony przez króla Jana Olbrachta z rąk prywatnych, stając się siedzibą tzw. starostwa niegrodowego. Było ono nieustannie wydzierżawiane rozmaitym polskim szlachcicom, którzy już przed 1508 rokiem założyli tu folwark pańszczyźniany-największy w całym Księstwie Oświęcimskim. Niemniej jednak wioska zachowała własny samorząd wiejski, który wielokrotnie w sporach z dzierżawcami odwoływał się do władzy królewskiej. Do szczególnie przychylnych wiosce dzierżawców należał Florian Zebrzydowski, za którego czasów ( 1548-1566) sołtys lipnicki Krzyszko założył na terenie starostwa trzy nowe wsie: Białą, Straconkę i Międzybrodzie. W wyniku inkorporacji Ks. Oświęcimskiego do Polski w latach 1563-64, starostwo lipnickie weszło w skład powiatu śląskiego województwa krakowskiego.

foto2 Lipnik należał do największych i najludniejszych wsi ziemi oświęcimskiej - w 1573 roku liczył 544 dusze i 183 domy. Był wsią bogatych kmieci zajmujących się hodowlą koni i bydła, produkcją nabiału dla Bielska i Krakowa oraz na dużą skalę furmaństwem. Ponadto działały tu młyny, kamieniołom i wapiennik. W dobie reformacji powstał tu najstarszy zbór protestancki (luterański) w Księstwie Oświęcimskim ( przed 1550 r. ), związany z sąsiednim Bielskiem.

W XVII wieku dochodziło tu do wielu zaburzeń społecznych wynikających zarówno z prób likwidacji zboru (co nastąpiło siłą po 1647 r.). W II poł. XVII w. plebani lipniccy prowadzili przy poparciu starostów królewskich akcję nawracania chłopów na katolicyzm. Jeszcze jednak w 1673 r. zarzucono chłopom, że nie chodzą do kościoła. Przybyła do Białej misja jezuicka zabrała się intensywnie do nawracania protestantów i zwalczania pogaństwa. Od tego czasu, aż do I poł. XX w. ludność wsi stanowili katolicy. Starcia społeczne występowały też w Lipniku z powodu polityki starostów królewskich narzucających coraz większe świadczenia pańszczyźniane. Uzbrojeni chłopi z Lipnika, Straconki i Międzybrodzia uwięzili rządcę Sędzimierza. W konflikty chłopów ze starostami interweniowali królowie polscy, m. in. w latach 1754-55 August III, kiedy lipniczanie wystąpili przeciw okrutnemu staroście Linowskiemu, zdobywając jego dwór. Założyli wówczas Lipniczanie warowny obóz za lipnickim kościołem. Obóz istniał 3 miesiące. Zaprzestano wykonywania pańszczyzny. Sąd asesorski w Warszawie uznał jednak chłopów za rebeliantów. Przywódców wiosek potraktowano 4-tygodniowym aresztem.

foto3 W 1755 r. starostwo lipnickie wykupił pierwszy minister Augusta III-Henryk hr. von Bruhl. Czasy tego starosty (1755-59) należały do jednego z lepszych okresów dla chłopów lipnickich. Cofnął on wiele zarządzeń Linowskiego. Sytuacja zmieniła się jednak za czasów jego syna, starosty Alojzego Bruhla. W XVII wieku Lipnik stał się również ośrodkiem rzemieślniczym gdzie bujnie rozwijało się sukiennictwo. W latach 1667-1760 istniał nawet wspólny z miastem Białą cech sukienników. Około 1720r. powstała tu duża kolonia żydowska złożona z rzemieślników i kupców, która przetrwała do 1765 r. Zlikwidowana została w wyniku zastosowania w całym starostwie "nietolerancji Żydów" obowiązującej w wielu starostwach. Jednak ludność żydowska zaczęła się ponownie osiedlać w Lipniku od około 1800 roku.

Żydzi opanowali wówczashandel głównie spedycyjny. Z kolei Joachim Adler założył w 1810 r. pierwszą fabrykę sukna dzięki czemu stał się pionierem przemysłu w okręgu bielsko-bialskim. Wkrótce po tym powstały w Lipniku następne fabryki włókiennicze. Ludność żydowska przetrwała w Lipniku do 1943 roku stanowiąc 5% mieszkańców miejscowości. W czerwcu 1772 roku w wyniku I rozbioru Polski Lipnik jak i całe starostwo znalazło się w granicach Austrii. Weszły w skład zorganizowanej ze zrabowanych ziem prowincji zwanej Królestwem Galicji i Lodomerii, w skrócie zwanej Galicją. W grudniu 1772 r. mieszkańców Lipnika i okolicznych wsi zebrano w Białej gdzie złożyli przysięgę wierności cesarzowej Marii Teresie Habsburg.

foto4 W ten sposób rozpoczął się okres niewoli zaborczej. Ostatnim starostą lipnickim i dzierżawcą tych dóbr mianowanym przez króla polskiego był Teodor Wessel, uczestnik Konfederacji Barskiej. W 1789 roku dobra lipnickie zostały skonfiskowane przez zaborcze władze austriacki od 1772 r. Zostały one wystawione wówczas na licytację. Kupił je wtedy baron Karol Larisch , właściciel dóbr Osiek, za którego czasów nastąpiło w 1799 r. pełne rozdzielenie i rozgraniczenie od Białej. Dawny folwark Straconki kupili kmiecie lipniccy Hoffman i Homa. Władanie Larischa było dla Lipniczan ciężkie. Poparł on akcję kolonizacyjną cesarza Józefa , sprowadzając do swych dóbr osadników niemieckich, któż poważnie wzmocnili żywioł niemiecki w Białej i Lipniku. Były to też czasy wzmożonej rekrutacji mężczyzn do armii austriackiej walczącej z Napoleonem.

Ciężkie położenie mieszkańców Lipnika spowodował przemarsz wojsk rosyjskich przez Lipnik i Białą, zmierzające na pomoc Austrii a przeciw Francuzom w latach 1799, 1805 i 1813. Przyniosły one rekwizycje żywności i epidemie chorób. W 1820 roku dominium lipnickie o powierzchni 1820 ha kupił na licytacji w Lipniku bogaty kupiec i fabrykant bialski Wilhelm Tschickardt. W ten sposób dobra Lipnik przestały być dobrami królewskimi, a stały się prywatnymi. Kolejna zmiana nastąpiła wraz z ogłoszeniem dekretu cesarskiego w 1848 r. Od 1854roku zniesiono dominium lipnickie jako organ administracyjno-sądowy dla wszystkich wiosek dawnego starostwa lipnickiego.

foto5 W ciągu XIX wieku wieś Lipnik ostatecznie przegrała rywalizację gospodarczą z Białą, powoli stając się jej przedmieściem. W tym czasie zmienił się także charakter wsi. Większość szybko powiększającej się ludności znalazła zatrudnienie w II poł. XIX w. w przemyśle bielsko-bialskim. Coraz większy ton wiosce zaczęli nadawać robotnicy i dlatego od końca XIX w. silnie rozwinął się tu ruch socjalistyczny zarówno polski jak i niemiecki. Inną ważną dziedziną z której zasłynął Lipnik było w XIX wieku szewstwo. W tym stuleciu napłynęło tu także sporo Niemców, do których zaliczało się przeszło50% mieszkańców. W czasach austriackich ( 1772-1918) Niemcy zdominowali władze gminne co stało się powodem waśni narodowościowych z Polakami w kwestii istnienia tu polskich szkół.

Od początku XX wieku działały w Lipniku intensywnie polskie organizacje. Wyrazem tego był fakt zaciągnięcia się kilku Lipniczan do Legionów Polskich w 1914 r. Rok 1918 to data odzyskania niepodległości spod zaboru austriackiego. Zarówno w Białej jak i Lipniku wzmagały się już dążenia narodowościowe. W Białej w lutym 1918 r. odbył się strajk generalny. ! XI 1918 r. w Białej powstał Bialski Komitet Narodowy podległy PKL w Krakowie jako lokalnemu ośrodkowi władzy. Polska siła zbrojna na czele, której stanął Antoni Mikulski opanowała Białą. 13 listopada bialski magistrat podporządkował się władzom polskim. Jednak wielu tutejszych Niemców pozostało wrogo usposobionych do państwa polskiego. Dało to początek długotrwałym antagonizmom polsko-niemieckim w Białej, a po połączeniu z Lipnikiem także w Lipniku.

foto6 Miasto Biała stawała się coraz zamożniejsza, a gdy otrzymała prawa miejskie zaczęła skutecznie rywalizować z Lipnikiem. Rywalizacja ta dobiegła końca w XIX wieku. Wtedy to wieś przegrała konkurencję z prężnym miastem. W Lipniku zbankrutowało wiele warsztatów rzemieślniczych, a furmaństwo znacznie podupadło na rzecz kolei żelaznych. Na początku XX stulecia Lipnik był już dużą zdominowaną przez rolnictwo wsią. W Białej zaczęło brakować terenów pod zabudowę, co zdecydowało o zakusach Bialan na sąsiedni Lipnik. Również Lipniczanie myśleli o połączeniu z Białą, gdyż wielu z nich pracowało w bialskich fabrykach. Pomysł ten nie podobał się Niemcom z Białej, którzy obawiali się zdominowania przez Polaków. W tym też czasie dokonano zmian granic parafii lipnickiej i bialskiej.

Parafia lipnicka dochodziła dotychczas granicami do kościoła w Białej. Z tego względu zainteresowały się tym władze kościelne jeszcze przed I wojna światową. Zmian tych granic domagali się też mieszkańcy Leszczyn przynależnych parafii Lipnik. W połowie 1922 r. plebiscyt mieszkańców Leszczyn zdecydował o włączeniu Leszczyn do parafii w Białej. Decyzja o połączeniu administracyjnym Białej i Lipnika nastąpiła w 1925 roku. 22 kwietnia władze w Krakowie rozwiązały rady obu gmin, a władze w nowej jednostce administracyjnej objął komisarz rządowy. Miał on przygotować wybory samorządowe. Rządy komisaryczne nad Białą i Niwką trwały kilka lat. Połączone ze sobą Lipnik i Białą nazywano Wielką Białą, a pierwsze wybory do Rady Miejskiej odbyły się tam dopiero na początku 1929 r. Pierwszym burmistrzem Wielkiej Białej radni wybrali Polaka Zygmunta Dollingera.

Po 1918 roku Biała szybko polonizowała się. W 1925 r. w urzędach wprowadzono wyłącznie język polski. W1938 r. Polacy stanowili w Białej 23 ludności, pojawił się polski kapitał przemysłowy i kupiecki oraz duża grupa polskiej inteligencji. Lipnik pozostawał liczącą się częścią Białej. W okresie okupacji hitlerowskiej 1939-1945 Biała, a tym samym Lipnik została włączona do miasta Bielska. Pomimo terroru hitlerowskiego trwał opór ludności polskiej Białej i Lipnika. Pod koniec 1944 r. Niemcy fortyfikowali przedpola miasta. Nie zatrzymało to jednak wojsk Armii Czerwonej, które w lutym 1945r. okrążyły miasto. W dniach 10-12 lutego 1945 roku Rosjanie zajęli Białą. Pierwsze powojenne lata były okresem terroru w Białej Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego .

Władze krakowskie utrzymały Białą do 1951 r. w składzie województwa krakowskiego. Po połączeniu Białej z Bielskiem 1 I 1951 r. miasto Bielsko-Biała stało się częścią województwa katowickiego. Jednakże pozostał dawny podział kościelny i dlatego Biała z Lipnikiem pozostała w metropolii krakowskiej W roku 1972 powstała diecezja bielsko-żywiecka z siedzibą biskupa w Bielsku-Białej. Biskupem nowej diecezji został Tadeusz Rakoczy. Diecezja podlega metropolii katowickiej. Ostatnie dziesięciolecia to dla Lipnika dynamiczny rozwój zabudowy. Przybywa mieszkań-ców, którzy chętnie się tu osiedlają ze względu na walory takie jak: piękne położenie, blis-kość do centrum miasta oraz widoki i świeże powietrze. Dziś Lipnik stał się jedną z bardziej atrakcyjnych dzielnic Bielska-Białej. Ponadto Lipnik jest doskonałą bazą wypadową w rejon Beskidu Małego. Wyznaczonymi szlakami turystycznymi można stąd dotrzeć do Jeziora Międzybrodzkiego i Jeziora Żywieckiego. Można też zdobyć szczyty: Magurkę, Hrobaczą Łąkę i Czupel.
Copyright © Gim4 Bielsko